18 lat temu wierzyłem we wskaźniki
Kiedy około 18 lat temu zaczynałem inwestować na giełdzie, wierzyłem, że kluczem do osiągania dobrych wyników jest analiza finansowa przedsiębiorstw.
Rentowność, zadłużenie, wyniki kwartalne, wskaźniki wyceny, perspektywy rozwoju. Wydawało mi się, że jeśli wystarczająco dokładnie przeanalizuję te informacje, uda mi się znaleźć spółki, których akcje powinny drożeć.
Z czasem zacząłem jednak dostrzegać podstawowy problem.
Nie byłem jedyną osobą, która miała dostęp do tych danych. Rynek znał je równie dobrze, a często znacznie lepiej. Aktualna cena akcji odzwierciedlała już wiele dostępnych informacji oraz oczekiwań inwestorów dotyczących przyszłości przedsiębiorstwa.
Zrozumiałem, że dobre wyniki finansowe spółki nie muszą oznaczać dobrej inwestycji. Jeśli wszyscy spodziewają się świetnych wyników, ich osiągnięcie może nie wystarczyć, żeby kurs wzrósł.
Nie przestałem wierzyć w analizę fundamentalną. Przestałem natomiast traktować same wskaźniki jako przepis na ponadprzeciętne zyski.
Najważniejsza lekcja, którą wyniosłem z inwestowania długoterminowego
W pewnym momencie przeczytałem Inteligentnego inwestora Benjamina Grahama i zainteresowałem się podejściem Warrena Buffetta. Z całej tej filozofii wyniosłem jedną myśl, która towarzyszyła mi przez kolejne kilkanaście lat:
Kupuj akcje przedsiębiorstw, które naprawdę chciałbyś posiadać. Również wtedy, gdy ich kurs przejściowo spada.
Dla mnie oznaczało to wybieranie biznesów, które rozumiem, które mają przewagi konkurencyjne, perspektywy rozwoju i przekonującą ścieżkę dalszego działania. Jeżeli wierzę w przedsiębiorstwo, spadek jego kursu nie musi oznaczać, że popełniłem błąd. Czasami oznacza po prostu, że rynek wycenia je dziś inaczej niż wczoraj. Przez wiele lat takie podejście pozwalało mi spokojniej znosić giełdowe przeceny. Ale miało również istotną wadę.
Można mieć rację i przez lata nie zarabiać
Inwestowanie długoterminowe wymaga cierpliwości. Czasami bardzo dużej. Można kupić akcje przedsiębiorstwa o solidnych fundamentach, a następnie przez wiele miesięcy obserwować, jak kurs stoi w miejscu albo spada. Nawet jeśli ostatecznie inwestycja okaże się zyskowna, przez ten czas kapitał pozostaje zaangażowany. I właśnie tutaj dostrzegłem problem, który z czasem zaczął mi coraz bardziej przeszkadzać.
Posiadanie dobrej spółki nie jest tym samym co regularne realizowanie zysków.
Mogłem mieć akcje firmy, której perspektywy oceniałem pozytywnie, ale nie przekładało się to na zrealizowane wyniki przez wiele miesięcy. Zacząłem więc zastanawiać się, czy można wykorzystać moją gotowość do długoterminowego posiadania akcji w nieco inny sposób.
Kupuję na lata. Sprzedaję czasem tego samego dnia
Z czasem przeszedłem od klasycznego inwestowania długoterminowego do podejścia wykorzystującego krótkoterminowe wahania cen.
Dziś można je określić jako mean reversion, czyli strategię opartą na założeniu, że cena po większym odchyleniu może wracać w kierunku swojej wcześniejszej średniej. W moim przypadku działa to w uproszczeniu tak:
- Wybieram przedsiębiorstwa, które rozumiem i których akcje byłbym gotowy posiadać przez dłuższy czas.
- Obserwuję ich ceny i szukam spadków względem poziomów z ostatnich dni lub tygodni.
- Kupuję, jeżeli uznam, że aktualny spadek stwarza interesującą okazję.
- Gdy kurs odbija do poziomu, który pozwala mi zrealizować satysfakcjonujący zysk, sprzedaję akcje.
- Czekam na kolejną okazję.
Nie próbuję przewidywać, ile dana spółka będzie kosztować za pięć lat. Interesuje mnie przede wszystkim możliwość wykorzystania powtarzających się wahań jej ceny. Czas trwania pojedynczej inwestycji nie ma dla mnie z góry ustalonego znaczenia. Jeśli kurs odbije tego samego dnia, mogę zamknąć pozycję jeszcze podczas tej samej sesji. Jeśli nie - jestem przygotowany na znacznie dłuższe oczekiwanie. W ten sposób krótkoterminowy trading łączę z podejściem wypracowanym przez lata inwestowania długoterminowego.
Fundamenty pomagają mi zdecydować, co kupuję. Wahania cen pomagają mi zdecydować, kiedy kupuję i sprzedaję.
Zazwyczaj nie sprzedaję ze stratą
To jedna z najważniejszych zasad mojego podejścia. Nie otwieram pozycji z założeniem, że muszę ją zamknąć po kilku dniach. Jeżeli oczekiwane odbicie nie następuje, wolę poczekać, zamiast sprzedawać poniżej ceny zakupu. Właśnie dlatego tak istotny jest dla mnie wybór przedsiębiorstw, które jestem gotowy posiadać również w dłuższym terminie. Nie oznacza to jednak, że każda moja inwestycja kończy się na plusie. Zdarza mi się realizować straty. W historii moich transakcji są również sytuacje, w których tego samego dnia zamykałem jedną pozycję ze stratą, a inną z zyskiem, uzyskując dodatni łączny wynik na tych sprzedażach.
LPP - czasami kilka godzin, czasami ponad dwa miesiące
Dobrym przykładem mojego podejścia są tegoroczne transakcje na akcjach LPP. W moim publicznym dzienniku można znaleźć zarówno zakup i sprzedaż akcji tej spółki podczas jednej sesji, jak i pozycje, na których odbicie czekałem ponad dwa miesiące. To dokładnie ten sam instrument, ale zupełnie inny czas zaangażowania kapitału. Nie wiem w momencie zakupu, ile potrwa inwestycja. Mogę zakładać, że cena wróci do interesującego mnie poziomu w ciągu kilku dni. Rynek może jednak mieć zupełnie inny plan. Dlatego kupując akcje, muszę liczyć się również z możliwością wielotygodniowego lub wielomiesięcznego oczekiwania.
Wszystkie opisane transakcje można zobaczyć w moim publicznym dzienniku na TakeProfit.blog.
Niskie prowizje zmieniły bardzo dużo
W tej strategii koszty transakcyjne mają ogromne znaczenie. Jeśli inwestuję z zamiarem zarobienia kilku procent, każda prowizja obniża ostateczny wynik. Przy częstym kupowaniu i sprzedawaniu akcji koszty zaczynają się kumulować. Dlatego przejście z mBanku do XTB było dla mnie ważnym elementem zmiany podejścia do inwestowania. Przy obrocie mieszczącym się w limicie zerowej prowizji XTB mogę realizować transakcje na akcjach bez standardowej prowizji maklerskiej. O tym, ile rzeczywiście płaciłem za inwestowanie u obu brokerów, napisałem osobny artykuł: Dlaczego przeniosłem inwestowanie z mBanku do XTB?
Największe ryzyko? Kapitał, który może utknąć na lata
Nie uważam swojej strategii za uniwersalną. Wręcz przeciwnie - ma ona ograniczenie, którego nie sposób zignorować.
Wymaga kapitału, którego nie będę potrzebował przez potencjalnie bardzo długi czas.
Jeśli kurs zakupionych akcji zacznie spadać, mogę przez wiele miesięcy pozostawać z niezrealizowaną stratą. Nie zakładam automatycznej sprzedaży tylko dlatego, że pozycja osiągnęła określony ujemny wynik.
To oznacza, że:
- Kapitał może pozostawać zamrożony przez miesiące lub lata.
- Mogę przegapić inne okazje inwestycyjne.
- Spadki mogą okazać się znacznie głębsze, niż początkowo oczekiwałem.
- Moja pierwotna ocena przedsiębiorstwa może być błędna.
- Cena akcji może nigdy nie wrócić do poziomu zakupu.
Dlatego sam dodatni wynik zamkniętych transakcji nie wystarcza, żeby ocenić jej pełną skuteczność. Trzeba również brać pod uwagę wartość otwartych pozycji, obsunięcia kapitału, czas jego zaangażowania i alternatywne możliwości inwestowania.
Czy znalazłem idealny sposób inwestowania?
Nie.
Po około 18 latach na giełdzie nie wierzę już, że istnieje prosta metoda pozwalająca regularnie przewidywać zachowanie kursów akcji. Moje podejście nadal ewoluuje. Z analizy fundamentalnej wyniosłem przekonanie, że warto rozumieć przedsiębiorstwa, których akcje kupuję. Z inwestowania długoterminowego - cierpliwość i gotowość do przeczekiwania trudniejszych okresów. Z krótkoterminowego handlu - przekonanie, że nawet stosunkowo niewielkie wahania cen mogą stwarzać okazje do realizowania zysków.
Dzisiaj staram się łączyć te doświadczenia. A efekty - dobre i złe - można zobaczyć w moim dzienniku.
Ten artykuł opisuje moje osobiste doświadczenia i sposób inwestowania. Nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani zachęty do stosowania przedstawionej strategii. Inwestowanie w akcje wiąże się z ryzykiem utraty kapitału, również znacznej lub całkowitej.